Felix & Sofie op dinsdag 15 januari 2019

De cyborgfilosofie van Donna Haraway

Let op: dit programma is uitverkocht.

Wat hebben feminisme, informatietechnologie en het antropoceen met elkaar te maken? Juist ja, dat is natuurlijk Donna Haraway! Haraway is één van die filosofen die wereldberoemd is in de kleinste niches en op handen wordt gedragen in de kunstwereld, maar eigenlijk steevast vergeten wordt in de lijsten met grote filosofen. Toch heeft haar Cyborgmanifest uit 1984 juist nu weer zeggingskracht en daarom nemen we in januari deze revolutionaire tekst bij Felix & Sofie onder de loep.

Het cyborgmanifest zou je een post-feministische, post-marxistische, techno-politieke filosofie kunnen noemen, al schiet zelfs dat tekort (en te over). Haraway beschrijft hoe de wereld omgevormd wordt tot kenbare informatie, tot data, die samenkomt in bio-politieke systemen. De minitieuze controle die hiervan uitgaat is kenmerkend voor de verwoestende krachten van het kapitalisme, maar ook van het antropoceen.

Als tegenbeweging breekt Haraway met de dualismen die ons helpen de wereld in te delen: man-vrouw, mens-machine, waar-onwaar, geheel-gedeelte, heden-verleden... Met deze opheffing maakt ze ruimte voor de geleefde werkelijkheid waarin steeds wisselende allianties ontstaan tussen beide uiteindes, denk bijvoorbeeld aan de intieme verbondenheid die we voelen met onze telefoon of momenten waarin er twee (tegenstrijdige) waarheden naast elkaar bestaan.

Haraway bekritiseert het essentialisme van haar feministische en marxistische collega's. We moeten af van het steeds bedenken van een origineel, dat onschuldig was en toen vervuild raakte. Hier tegenover plaatst ze een inherent ironische metafoor, de cyborg, die pervers is en onnatuurlijk, die geen afkomst heeft en er niet naar streeft 'heel' te worden, die geen identiteit is, maar in wisselende en tijdelijke formaties de barricades op gaat.

Aan ons de vraag wat deze metafoor in 2019 kan betekenen en hoe we haar kunnen opvatten als (politieke) filosofie.

Programma

20.00 Inleiding
20.05 Yanaika Zomer
20.20 Evelien Geerts
20.40 Pauze
21.00 Paneldiscussie met Martijntje Smits, Evelien Geerts en Yanaika Zomer
21.40 Vragen uit het publiek
22.00 Einde

Sprekers

Evelien Geerts promoveert binnen Feminist Studies & History of Consciousness aan de Universiteit van California, Santa Cruz (UCSC) en is als onderzoeker verbonden aan het Institute for Cultural Inquiry aan de Universiteit van Utrecht. Geerts' werk bevindt zich op het kruispunt van continentale filosofie, hedendaagse feministische theorie en intellectuele geschiedenis, en spitst zich vooral toe op kwesties zoals de connecties tussen het epistemologische en het politieke, new materialisms, en differentie & identiteitspolitiek.

Yanaika Zomer is freelance tekstschrijver, journalist en eigenaar van Tekstbureau de Schrijfmachine. Ze studeerde Humanistiek en studeerde af met een scriptie over Donna Haraway, die haar bleef inspireren. In haar scriptie was ze kritisch ten aanzien van het Nederlands humanistisch gedachtegoed. Ze leende Haraways blasfemie tegen de grote aardse religies en haar ironie als retorische strategie. In 2017 won ze de derde prijs in de IkSchrijf essaywedstrijd met een essay over Haraways alliantiepolitiek.

Martijntje Smits is filosoof en ingenieur. Ze promoveerde met het boek Monsterbezwering, waarin ze de maatschappelijke reactie op technologische ontwikkelingen onderzoekt. In haar boek vergelijkt ze verschillende monsterbegrippen, waaronder de het hybridebegrip van Latour en de cyborg van Donna Haraway.

Programma en moderatie: Sophie van Balen

Tickets

Let op: Vanaf januari 2019 zijn tickets online verkrijgbaar! Wil je verzekerd zijn van een plekje? Koop dan alvast een kaartje.

 



Felix & Sofie is een initiatief van de Stichting An Sich, en wordt inhoudelijk en financieel ondersteund door haar donateurs, de uitgeverijen BoomSUN en Ambo Anthos, en de Universiteit van Amsterdam. | Contactgegevens