Heidegger en de vraag naar het zijn

Felix & Sofie: dinsdag 17 oktober 2017

In 1929 hield Martin Heidegger zijn inaugurele rede Was ist Metaphysik? Gekleed in zijn Zwabische, loden jas – door studenten het ‘existentiële pak’ genoemd – hamerde Heidegger keer op keer op het belang van die ene oervraag van de filosofie: Warum ist überhaupt Seiendes und nicht vielmehr Nichts?

Na afloop merkte een student op: ‘Toen ik de aula verliet kon ik geen woord meer uitbrengen. Het was alsof ik een moment lang de grond van de wereld had gezien.' De student geeft daarmee uiting aan een gevoel dat veel hedendaagse lezers van Heidegger nog zullen herkennen. Maar wat is de precieze betekenis van Heideggers vraag naar het zijn? Tijdens deze avond van Felix & Sofie, in het geheel gewijd aan het werk van Heidegger, zullen we dit onderzoeken.

Heideggers betekenis voor de filosofie is (zelfs ondanks zijn politieke kleur) min of meer onomstreden: met zijn zijnsvraag legde hij een heel nieuw, filosofisch onderzoeksgebied bloot. De grote uitdaging voor de filosofie bleek onder alle subject-object schema’s en cartesiaanse twijfels te liggen – recht voor onze ogen, in het dagelijkse feit van ons ‘er-zijn’. Uitgaande van ons besef ‘er te zijn’, analyseerde Heidegger in Sein und Zeit ons in-de-wereld zijn om daarmee uiteindelijk door te dringen tot de betekenis van ‘zijn’. In het latere werk koos hij een andere route: niet langer ligt de nadruk op de alledaagse menselijke ervaring, nu gaat het om het zijn als een gebeuren – een gebeuren dat onder meer plaats heeft in het denken.

Tijdens deze avond staan we stil bij zowel Heideggers vroege als late werk om licht te werpen op de betekenis van zijn vragen. Met behulp van twee Heidegger-kenners zullen wij ons, op onze beurt, afvragen waarin het belang van de zijnsvraag voor de filosofie en ons leven is gelegen? Hoe het komt dat wij die vraag kunnen stellen? En hoe Heideggers verschillende benaderingswijzen van die vraag zich tot elkaar verhouden? Tenslotte hopen we een uitspraak te doen over de hedendaagse urgentie van Heideggers zijnsvraag.

Over de sprekers

Victor Kal is hoofddocent wijsbegeerte aan de Universiteit van Amsterdam. Hij doceert klassieke teksten, van Plato tot en met Derrida. Hij houdt zich bezig met de relatie tussen metafysica en religie enerzijds, moraliteit en politiek anderzijds.

Johan de Jong is universitair docent geschiedenis van de moderne filosofie aan de Universiteit
Utrecht. Hij is gespecialiseerd in postkantiaanse continentale filosofie. Zijn onderzoek richt zich vooral op de relatie tussen hedendaagse continentale filosofie en klassieke metafysica. Hij heeft geschreven over filosofische methode, taal en reflexiviteit en promoveerde cum laude op The movement of thinking: Hegel, Heidegger, Derrida.

Moderatie: Kasper Bockweg

Programma

20.00 - Inleiding door Kasper Bockweg
20.15 - Johan de Jong over de ‘late’ Heidegger
20.40 - Vraaggesprek en vragen uit het publiek

21.00 - Pauze

21.15 - Victor Kal over Sein und Zeit
21.40 - Panelgesprek en vragen uit het publiek

2319 / Laatst gewijzigd: 09-Okt-2017

Felix & Sofie

elke derde dinsdag van de maand

17 oktober 2017
Aanvang: 20.00 uur

Toegang: 6 euro (student/stadspas 5 euro).

Perdu, Kloveniersburgwal 86
Kloveniersburgwal 86
Amsterdam

Organisatie: Redactie Felix & Sofie

Voeg dit programma toe
aan je electronische agenda.