Ik Ben Politiek, hoor jij bij mij?

Felix & Sofie: dinsdag 20 december 2016

Een kritische analyse van identiteitspolitiek

Wie heeft dit geschreven? En wat heeft dat te maken met de inhoud van de tekst? Het idee dat identiteitskenmerken onze politieke stem beïnvloeden is alomtegenwoordig. We zien het terug in het culturele assimilatie-ideaal achter integratiepolitiek, maar juist ook in de roep voor diversiteit: ouderen komen op voor de stem van ouderen, door-Polen-gedupeerden voor door-Polen-gedupeerden, vrouwen van kleur voor vrouwen van kleur en witte middenklassers zijn de enigen die nog altijd denken dat ze een 'neutrale' positie innemen. Maar velen weten inmiddels: wit is ook een kleur.

Miskenning, buitensluiting en onderdrukking zijn vaak de aanleiding voor identiteitspolitiek: de verbinding van een politieke stem aan de identiteit van een groep. De Canadese filosoof Charles Taylor schreef daarom de beroemde woorden 'recognition is a vital human need'. Hiermee doelt hij op het belang van een groepsidentiteit die voor volwaardig wordt aangenomen. Structurele discriminatie of achterstelling gaat volgens Taylor dan ook vaak gepaard met negatieve psychologische effecten binnen de groep zelf.

Maar niet iedereen ziet identiteitsvorming als de juiste weg voor emancipatie. Al sinds de filosoof Mary Wollstonecraft haar paradox opschreef beleeft het feminisme telkens opnieuw weer de discussie tussen een gelijke rechten aanpak of juist het benadrukken en waarderen van de verschillen tussen mannen en vrouwen. Wanneer een groepering inzet op het vormen van een eigen identiteit is er altijd het gevaar dat de heersende vooroordelen - dat vrouwen beleefd zouden zijn van nature, of sierlijk - daarin een rol blijven spelen.

Aan de andere kant moge het ook duidelijk zijn dan (veelal culturele) identiteiten als bedreigend worden ervaren. Betekent de realiteit van een multiculturele samenleving bijvoorbeeld het 'einde' van de Nederlandse eigenheid? Is het voldoende dat verscheidene inwoners van Nederland zich Nederlander moeten voelen, of zich ook moeten conformeren aan de 'Nederlandse normen en waarden'? En waaruit bestaat nou ook alweer de ware Nederlandse of Europese identiteit?

Identiteiten lijken een heel erg grote rol te spelen in ons politieke bestel, maar waarom verbinden we politiek eigenlijk op deze manier aan 'identiteit'? En wat ís identiteit eigenlijk?

Programma:

20.00 Inleiding
20.10 Lezing Ciano Aydin over de rol van techniek in identiteitsvorming
20.30 Lezing Sinan Çankaya over identiteitspolitiek en (het verhinderen van) solidariteit

20.50 PAUZE

21.05 Column van Esra Dede
21.10 Lezing Merijn Oudenampsen over een progressieve inzet van nationale identiteiten
21.20 Gesprek met Ciano Aydin, Merijn Oudenampsen en Sinan Çankaya over identiteiten, sociale technologieën en solidariteit

Over de Sprekers:

Ciano Aydin is als techniekfilosoof en afdelingshoofd verbonden aan de Universiteit Twente en daarnaast is hij Thomas More professor Filosofie aan de TU Delft. Zijn onderzoek richt zich op identiteit en informatietechnologie, waarbij de filosofie van Nietzsche en Peirce een belangrijke rol spelen.

Sinan Çankaya is cultureel antropoloog en verbonden aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij doet onderzoek naar en geeft advies over racisme, de multiculturele samenleving en burgerschap en schijnt ongeduldig te zijn, want maatschappelijk betrokken. Daarnaast schrijft Çankaya voor de Correspondent en publiceerde De controle van marsmannetjes en ander schorriemorrie over zijn analyses van het dagelijks werk van politieagenten met betrekking tot profilering.

Merijn Oudenampsen is socioloog en politicoloog en promoveert aan de Universiteit van Tilburg op de intellectuele achtergrond van de draai naar rechts in de Nederlandse politiek. Hij schrijft regelmatig voor De Groene Amsterdammer en schreef onder meer het boek Power to the People!

Esra Dede studeert Wijsbegeerte aan de Universiteit van Amsterdam en schrijft onder andere voor OneWorld, Nachtbrakers en Yongsters. Naast het schrijven treedt ze op als verhalenverteller op verschillende podia.

redactie en moderatie: Sophie van Balen en Khadija al Mourabit

2272 / Laatst gewijzigd: 20-Dec-2016

Felix & Sofie

elke derde dinsdag van de maand

20 december 2016
Aanvang: 20.00 uur

Toegang: 5 euro (student/stadspas 4 euro).

Perdu, Kloveniersburgwal 86
Kloveniersburgwal 86
Amsterdam

Organisatie: Redactie Felix & Sofie

Voeg dit programma toe
aan je electronische agenda.