Gevaarlijk Gedachtengoed: Carl Schmitt en Martin Heidegger

Felix & Sofie: dinsdag 17 juni 2014

Inloop vanaf 19:30 uur
Deur sluit om 20.00 uur

Hoe gevaarlijk is het gedachtengoed van filosofen die zich hebben ingelaten met de politieke ideologie van het Nazisme? Wat is dat gevaar dan precies en waarin schuilt het? Hoe verhouden politieke overtuigingen zich tot het filosofisch denken? Tijdens de avond Gevaarlijk Gedachtengoed: Carl Schmitt en Martin Heidegger buigen we ons over de politieke biografie en het werk van beide conservatieve revolutionairen.

De Duitse rechtsfilosoof Carl Schmitt staat bekend als de kroonjurist van de nazi's. Begin jaren dertig, tijdens de crisis en het sterk gepolariseerde politieke klimaat van de Weimar Republiek, verdedigt Schmitt het type politiek van de autoritaire staat en staatsmacht. In de politiek draait het volgens Schmitt om de autonome beslissing in uitzonderingstoestanden. De soeverein is degene die over deze uitzonderlijke gevallen beslist, zonder zich te laten beperken door ethische of culturele aspecten, en bepaalt waar de grens loopt tussen vriend en vijand. Deze grens (en relatie- en zelfdefiniëring) is hard, polemisch en waar het voortbestaan van de natie op het spel staat, door een dreigende (burger)oorlog of revolutie, ook mogelijk gewelddadig van aard. In de staat van uitzondering moet het recht wijken om de orde te handhaven, betoogt Schmitt. Welke rol spelen de historische omstandigheden in Schmitts werk? En wat is actueel aan deze controversiële figuur?

Samen met Martin Heidegger was Schmitt een van de weinige serieuze intellectuelen die hun hoop op Adolf Hitler hadden gevestigd. Van Heidegger is bekend dat hij partijlid was van de NSDAP. Of Heidegger naast partijlid ook het antisemitisme aanhing, is een sterk bediscussieerd onderwerp. Er gaan stemmen op die zijn antisemitisme bevestigen, zoals de beroemde opmerking van filosoof Karl Jaspers in zijn Philosophischen Autobiographie: in een gesprek zou Heidegger tegen Jaspers hebben gezegd dat er een gevaarlijk internationale Joods verbond bestaat. Deze anekdote is nooit bevestigd, noch ontkend. De recente uitgave van Heideggers “Schwarzen Hefte” laten het stof rondom deze controverse opnieuw oplaaien en daarmee de vraag in hoeverre Heideggers gedachtegoed beďnvloed is door antisemitisme.

20:00 Column door Tijmen Landsdaal

20:10 Theo de Wit over de politieke biografie en het werk van Carl Schmitt

21:00 Pauze: Bruine drankjes aan de bar

21:10 Wouter Oudemans over de Schwarzen Hefte van Martin Heidegger

Theo de Wit (1953) is bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg. De Wit promoveerde op een proefschrift over Carl Schmitt en kwam tot een gepassioneerde verdediging van Schmitts werk toen het Filosofie Magazine de rechtsfilosoof in 2004 bestempelde als een gevaarlijk denker.

Wouter Oudemans (1951) is als universitair hoofddocent wijsbegeerte verbonden aan de Universiteit van Leiden. Oudemans is groot specialist van Martin Heidegger. Zo werd in 1997 door De Groene beschreven als de buikspreker van Heidegger. In zijn beschouwing van Heidegger staat de methode van het filosofische denken centraal. In deze lijn bracht hij in 2007 het boek Echte filosofie uit.

Interview & moderatie: Patricia de Vries & Eveline Groot

2072 / Laatst gewijzigd: 09-Jun-2014

Felix & Sofie

elke derde dinsdag van de maand

17 juni 2014
Aanvang: 20.00 uur

Toegang: 5 euro (student/stadspas 4 euro).

Perdu, Kloveniersburgwal 86
Kloveniersburgwal 86
Amsterdam

Organisatie: Redactie Felix & Sofie

Voeg dit programma toe
aan je electronische agenda.