De Nieuwe Duitse Filosofie – een renaissance?

Felix & Sofie: dinsdag 19 november 2013

Wie het waagt van Duitse superioriteit te spreken, begeeft zich op glad ijs. Toch hoef je geen uitglijder te vrezen wanneer je dat van de Duitse filosofie zegt. Denk je aan grote filosofen, dan denk je aan Duitsers: Nietzsche, Schopenhauer, Fichte, Kant, Hegel. Stuk voor stuk filosofische reuzen, maar wel allemaal van het oude stempel.

Hoe staat het met Duitse denkers van latere generaties? De onlangs verschenen bundel ‘De nieuwe Duitse filosofie’, onderzoekt die vraag. Zo worden Duitse denkers besproken die na de Tweede Wereldoorlog breken met de daarvoor heersende filosofie, en in de jaren vijftig en zestig van de twintigste eeuw op de voorgrond treden, bijvoorbeeld Hans Georg Gadamer. Het is hun werk waar de Duitse filosofen op voortbouwen die de laatste vijftien jaar voor het voetlicht zijn getreden. Te denken valt aan Peter Sloterdijk, maar ook aan bij het grote publiek minder bekende namen als Robert Pfaller, Karin Knorr Cetina of Thomas Metzinger. Of we de nieuwe Duitse denkers hetzelfde formaat mogen toedichten als hun gouden voorgangers valt te bezien. Maar hun werk bewijst in ieder geval al wel het ongelijk van de filosoof Vittorio Hösle die recent suggereerde dat de Duitse filosofie op sterven na dood is. Niet alleen binnen Duitsland maar ook buiten haar grenzen groeit de belangstelling voor haar denkers. Wellicht zijn dat de voortekenen van een renaissance van de Duitse filosofie.

20.00 – Interview: Robin Celikates, Gijs van Oenen en Yolande Jansen

Onze gasten worden bevraagd over hun bijdrage aan de ‘De nieuwe Duitse Filosofie´. Robin Celikates schreef een bijdrage over Jürgen Habermas, vooral bekend van zijn magnum opus ‘Theorie des kommunikatieven Handelns ‘(1981). Gijs van Oenen schreef een stuk over Robert Pfaller, een denker die zich verzet tegen de protestante ethiek van verantwoordelijkheid en gematigdheid, en pleit voor een vorm van ‘het goede leven’ waarin meer ruimte is voor genot, zonder direct onder het imperatief van gezondheid en productiviteit te vallen. Yolande Jansen droeg bij met een stuk over Herta Nagl-Docekal. Iemand die internationale bekendheid geniet in de feministische filosofie, maar de laatste jaren vooral veel heeft gepubliceerd over godsdienstwijsbegeerte en geschiedfilosofie.

21.00 – Pauze: Drankje aan de bar (Schnaps und Bier, das rat ich dir).

21.15 – Een panelgesprek: de nieuwe Duitse filosofie

In dit gesprek zullen we met de gasten het kleurrijke palet aan nieuwe Duitse filosofen verder verkennen om een beeld te krijgen van de naoorlogse Duitse filosofie en haar belang in te schatten voor de vraagstukken van de 21-ste eeuw.

Robin Celikates is UHD Politieke en Sociale Filosofie verbonden aan de
afdeling Wijsbegeerte van de UvA. Hij is tevens verbonden aan het ‘Institut für Sozialforschung’ in Frankfurt am Main en ook vice-voorzitter van de ‘Amsterdam School of Cultural Analysis’. Daarnaast doet hij de boekenredactie voor het ‘Deutsche Zeitschrift für Philosophie’ en zit hij in de redactie van Krisis en Polar. Onder zijn redactie (e.a.) verscheen dit jaar ´De nieuwe Duitse Filosofie: Denkers en thema´s voor de 21e eeuw´.

Gijs van Oenen is als UHD verbonden aan de faculteit wijsbegeerte van de EUR. Zijn belangrijkste interesses liggen op het gebied van de politieke theorie, rechtstaat, democratie, gedogen, architectuur, publieke ruimte (& kunst), interpassiviteit. Hij was projectleider van het NWO-project ‘Interactive metal fatigue’. In 2011 verscheen van hem het boek ‘Nu even niet! Over de interpassieve samenleving’.

Yolande Jansen is als onderzoeker verbonden aan het Amsterdam Center for Globalisation Studies van de UvA. Daarnaast is zij vorig jaar door de stichting Socrates benoemd tot bijzonder hoogleraar Humanisme in relatie tot religie en seculariteit aan de VU. Ze is tevens redacteur van de Helling, het tijdschrift van het wetenschappelijk bureau van GroenLinks. Haar boek Secularism, Assimilation and the Crisis of Multiculturalism: French Modernist Legacies verschijnt deze maand bij Amsterdam University Press.
Interview en moderatie: Marcel Zuijderland & Eveline Groot

1957 / Laatst gewijzigd: 05-Nov-2013

Felix & Sofie

elke derde dinsdag van de maand

19 november 2013
Aanvang: 20.00 uur

Toegang: 5 euro (student/stadspas 4 euro)

Felix Meritis
Keizersgracht 324
Amsterdam

Organisatie: Redactie Felix & Sofie