Over de nieuwe econoom en zombieneoliberalisme

Felix & Sofie: dinsdag 17 september 2013

Sinds de crisis is één ding evident: economen hebben geen verstand van economie. Er is geen econoom die de crisis heeft voorspeld. Ze buitelen over elkaar heen met hun cijfers, formules en modellen, maar hebben ondertussen geen benul van wat er werkelijk speelt. Tijd voor een grondige revisie van het vakgebied. Om revisie vraagt tevens het neoliberale beleid dat onze maatschappij inmiddels aan een heilloze theologie van de markt heeft onderworpen.

20.00 – De Triple A-econoom: Interview met Marcel Canoy

Je hebt de cynicus die alle inzichten van de economist verwerpt, en je hebt de cijferfetisjist die opgesloten zit in een mathematisch gemodelleerde voorstelling van de wereld. In zijn zojuist verschenen boek ‘De Triple A-econoom’ presenteert Marcel Canoy het profiel van een econoom die in staat is te laveren tussen de cynicus en de cijferfetisjist. De Triple A-econoom plaatst zijn onderzoek namelijk in een maatschappelijk context en weet vanuit welk mensbeeld hij denkt. ‘Triple A’ heeft hier dan ook niets van doen met rating agencies, maar staat voor de onderzoeker die het gedachtegoed van Aristoteles, Thomas van Aquino en Adam Smith weet te gebruiken in het bedenken van oplossingen voor hedendaagse problemen. Dat is nodig, stelt Canoy, want duurzame welvaart ontstaat pas zodra de economie goed is ingebed in politiek en filosofie. Slechts vanuit die inbedding is ook de zelfreflectie en het mededogen mogelijk waar de broodnodige modernisering van de huidige publieke voorzieningen om vraagt.

21.00 – Pauze: een Tripel aan de bar

21.15 – Van neo- tot zombieliberalisme: interview met P.W. Zuidhof

Het neoliberalisme wordt doorgaans gezien als klassiek liberalisme in een radicaal jasje. In zijn dissertatie ‘Imagining Markets’(2012) toont P.W. Zuidhof aan dat deze voorstelling niet juist is. Het is niet eenvoudig ‘meer markt, minder overheid’. Zuidhof spreekt van een politiek van ‘markt constructivisme’. Waar de markt ooit het natuurlijke object van de overheid was, werd het onder invloed van het neoliberalisme een prisma. Het is dan ook geen radicalisering van het klassiek liberalisme, maar juist een deconstructie. Markten zijn losgeweekt van hun economische bakermat en verheven tot een veelzijdig politiek instrument.

Voor menigeen markeert de financiële crisis het einde van het neoliberalisme. Zo’n ‘sudden death’ is echter onwaarschijnlijk voor de complexe discursieve en deconstructieve politieke strategie die het neoliberalisme volgens Zuidhof is. Een mogelijk scenario is wel ‘zombie-neoliberalisering’ . Daarin heeft de decentralisering van de staat dan inmiddels ook de markt zelf bereikt. De discursieve strategieën van het neoliberalisme zijn dan vervallen tot holle frasen die nog slechts als zombies voortleven. Waar markt én staat hun symbolisch en ideologisch failliet hebben bereikt, start de zoektocht naar een beeld dat de politieke verbeelding weer kan bezielen.

Marcel Canoy is hoofdeconoom en senior partner bij de onderzoeks- en adviesorganisatie Ecorys. Tot eind mei 2008 werkte hij als economisch adviseur bij het Bureau of European Policy Advisers (BEPA), de denktank van de Europese Commissievoorzitter José Manuel Barroso. Daarvoor bekleedde hij diverse functies bij het Centraal Planbureau. Sinds maart 2008 is hij ook deeltijdhoogleraar Economie en Regulering van de Zorg aan de Tilburg University. Hij publiceert geregeld in NRC Handelsblad, De Volkskrant, Trouw en het FD. Eind deze maand verschijnt zijn boek ‘De Triple A-econoom’.

P.W. (Peter-Wim) Zuidhof is filosoof en econoom en als universitair docent verbonden aan de UvA, faculteit der Geesteswetenschappen, Capaciteitsgroep Europese studies. Zijn onderzoek richt zich op de geschiedenis en filosofie van het neoliberalisme. Zuidhof heeft verschillende wetenschappelijke publicaties op zijn naam staan. Vorig jaar promoveerde hij op ‘Imagining Markets: The Discursive Politics of Neoliberalism'(2012).

Interview: Marcel Zuijderland

1932 / Laatst gewijzigd: 12-Sep-2013

Felix & Sofie

elke derde dinsdag van de maand

17 september 2013
Aanvang: 20.00 uur

Toegang: 5 euro (student/stadspas 4 euro)

Felix Meritis
Keizersgracht 324
Amsterdam

Organisatie: Redactie Felix & Sofie