Bestaat er een werkelijkheid?

Felix & Sofie: donderdag 4 april 2013

Voor wie deze vraag een wagenwijde open deur is, heeft de filosofie het predicaat ‘naïef realist’ gereserveerd. Hoewel dit predicaat wellicht gevoelens van superioriteit verraadt die de filosoof ten aanzien van zijn minder wijsgerig ingestelde medemens koestert, getuigt het vooral van de hardnekkige weigering die de filosoof zo kenmerkt om de gegeven werkelijkheid zonder meer als de ware werkelijkheid te aanvaarden.

Al sinds haar ontstaan heeft de filosofie achter de oppervlakkigheid van de verschijningen een diepere en meer fundamentele werkelijkheid gezocht. Alleen heef ze daar gedurende haar bestaan weinig succes in geboekt. Sterker nog, met Immanuel Kant is die ware werkelijkheid uiteindelijk tot een onkenbaar en ontoegankelijk Ding-an-sich verworden. De enige werkelijkheid die we volgens Kant kunnen kennen is de wereld zoals die zich aan ons denken voordoet. Daarmee heeft de werkelijkheid iedere absolute en autonome status verloren, en is ze tot een correlaat van ons bewustzijn gereduceerd.

De schamele winst waar de filosofie zich sindsdien in verheugt is dat ze de vraag naar de ware werkelijkheid nu als een ‘schijnprobleem’ kan afdoen. In april 2007 echter ontmoetten tijdens een workshop in London vier jonge filosofen elkaar, Graham Harman, Ray Brassier, Iain Hamilton en Quentin Meillassoux. De onderling uitwisseling van hun ideeën convergeerde tot de gedachte dat er wel degelijk iets gezegd kan worden over de ware werkelijkheid. Een nieuwe stroming in de filosofie was geboren: ‘Speculative Realism’.

20.00 – Interview met Graham Harman

Graham Harman is één van de grondleggers het Speculatief Realisme. In dit interview zal Harman uiteenzetten wat deze filosofie inhoudt en met name ingaan op wat hij onder ‘object oriented philosophy’ verstaat.

21.00 – Pauze: Een naïef doch realistisch drankje aan de bar

21.15 – Debat tussen Graham Harman en Emanuel Rutten

In dit debat zal Emanuel Rutten tegenover Graham Harman de positie verdedigen dat al onze kennis noodzakelijkerwijs betrekking heeft op de wereld zoals wij deze als mensen ervaren en denken. Deze positie, die verder gaat dan Kants klassieke onderscheid tussen de fenomenale en noumenale wereld, heeft hij nader uitgewerkt in zijn masterthesis ‘Het kenbare noumenale: transcendentie binnen de-wereld-voor-ons’.

Graham Harman is hoogleraar wijsbegeerte aan de American University in Cairo, Egypte. In 2009 won hij de ‘AUC Excellence in Research and Creative Endeavors Award’. Hij is de auteur van vele artikelen en van negen boeken. Zijn meest recente boeken zijn The Quadruple Object en Quentin Meillassoux: Philosphy in the Making. Beide verschenen in 2011.

Emanuel Rutten is wiskundige en filosoof. Hij is als postdoc verbonden aan de faculteit Wijsbegeerte van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Zijn vakgebied betreft de theoretische wijsbegeerte met als specialisaties epistemologie en formele ontologie. Vorig jaar september promoveerde hij op een dissertatie getiteld 'A Critical Assesment of Contemporary Cosmological Arguments: Towards a Renewed Case for Theism'.

Interview & moderatie: Marcel Zuijderland

Voertaal: Engels.

1848 / Laatst gewijzigd: 24-Maa-2013

Felix & Sofie

elke derde dinsdag van de maand

4 april 2013
Aanvang: 20.00 uur

Toegang: 5 euro (student/stadspas 4 euro)

Felix Meritis
Keizersgracht 324
Amsterdam

Organisatie: Redactie Felix & Sofie


Boeken bij dit programma

Bestel ze on line en krijg ze voor €1,95 extra per zending thuisbezorgd.
(N.B.: Deze aanbieding geldt alleen binnen Nederland)


Theodor W. Adorno: Minima Moralia


Karim Benammar: Denken over geld en waarde