Kosmopolitisme

Felix & Sofie: dinsdag 15 januari 2013

De wereld lijkt steeds kleiner te worden. Internet, smartphones, facebook en andere technisch vernuft brengt de ander, waar ook ter wereld, dichterbij dan ooit. Met vallen en opstaan proberen we van Europa een eenheid te creëren. Niet langer zijn we slechts ‘Nederlander’, we zijn meer en meer ‘Europeaan’ (of trachten het te worden) en streven naar ‘wereldburgerschap’. Maar in hoeverre is het streven naar het ideaal van de ‘kosmopoliet’ reëel of zelfs wenselijk? Moeten we het niet veeleer hebben van kleinschaligheid, en opkomen voor wat ons eigen en vertrouwd is?

20.15 Gesprek met Martine Prange

In het onderzoek dat Martine Prange momenteel in Leiden als postdoc uitvoert, is ze zich steeds bewust van de historische achtergrond van het kosmopolitische ideaal. Haar onderzoek spitst zich toe op de betekenis en inhoud van kosmopolitisme bij Kant en Nietzsche. Kant’s Naar de eeuwige Vrede, recent in vertaling verschenen (…), heeft een belangrijke basis gelegd voor ons hedendaagse denken over mensenrechten, de internationale rechtsorde en globalisering. In dit boekje legt hij uit hoe de natuur ons onherroepelijk naar een toestand van vrede zal leiden, waarbij we allen burgers zullen worden van een enkele wereldgemeenschap. Voor Nietzsche is vrede juist een bedreiging; en toch lijkt ook Nietzsche een vorm van kosmopolitisme te verdedigen. Welke rol spelen oorlog en vrede in het denken over kosmopolitisme? In gesprek met Martine Prange wordt u ingewijd in de geschiedenis van dit actuele vraagstuk.

Martine Prange is als postdoctoraal onderzoeker verbonden aan de Universiteit Leiden. Zij schreef Lof der mediterranee (2006) en promoveerde in 2007 op Nietzsche's ideal Europe.

Interview: Hedwig Gaasterland

21.00 - Pauze

21.15 Gesprek met Ralf Bodelier en René Cuperus

Is kosmopolitisme vandaag de dag een realiseerbaar ideaal? Is het wenselijk? Ralf Bodelier en René Cuperus zullen in debat gaan over deze twee vragen. Ralf Bodelier, van wie onlangs Kosmopoliet & Krottenwijk verscheen, zal het ideaal als nastrevenswaardig verdedigen. Tijdens diverse reizen is zijn kosmopolitische houding sterk op de proef gesteld, maar ondanks de vele problemen ziet hij nog steeds een kosmopolitische toekomst. Anders dan René Cuperus. In zijn in 2009 verschenen boek De wereldburger bestaat niet gaat hij de strijd aan met degenen die hij ‘kosmopolieten’ noemt. Zijn voornaamste aanklacht: de internationaal georiënteerde elite van Nederland heeft zich de afgelopen decennia teveel losgezongen van zijn nationale basis. Hij analyseert de problemen van onze tijd aan de hand van vier misverstanden, waarbij we zullen inzoomen op het tweede: elites zien globalisering als noodzakelijk en goed, maar hebben onvoldoende oog voor het gevaar voor de nationale identiteit, het behoud van de verzorgingsstaat en werk en inkomen. Kosmopolitisme is het typische paradepaardje van een elite die geen voeling meer heeft met wat er werkelijk speelt in de maatschappij – reden genoeg om er op zijn minst argwanend tegenover te staan.

Ralf Bodelier is debatleider, schrijver en onderzoeker. Hij promoveerde in 2012 op Kosmopolitische perspectieven.
René Cuperus is politiek ideoloog en columnist en is als wetenschappelijk medewerker verbonden aan de Wiardi Beckman Stichting.

Moderatie: Liesbeth Beneder

1802 / Laatst gewijzigd: 09-Jan-2013

Felix & Sofie

elke derde dinsdag van de maand

15 januari 2013
Aanvang: 20.00 uur

Toegang: 5 euro (student/stadspas 4 euro)

Felix Meritis
Keizersgracht 324
Amsterdam

Organisatie: Redactie Felix & Sofie


Boeken bij dit programma

Bestel ze on line en krijg ze voor €1,95 extra per zending thuisbezorgd.
(N.B.: Deze aanbieding geldt alleen binnen Nederland)


Ralf Bodelier: Kosmopoliet en krottenwijk


René Cuperus: De wereldburger bestaat niet


Ulrich Libbrecht: Burger van de wereld


Martine Prange: Lof Der Mediterranee


Fernando Savater: De waarde van opvoeden