Identiteit - een herbezinning op ons zelf

Felix & Sofie: dinsdag 20 november 2012

Ons ‘zelf’ leeft in verwarrende tijden. Hoewel we nog steeds erg op onszelf gericht zijn – het moet immer ontdekt, ontwikkeld en ontplooit – en we er niet voor terugschrikken om onszelf uniciteit of authenticiteit toe te dichten, lijkt onderzoek over de hersenen en sociale vorming steeds vaker erop te wijzen dat wij bijzonder weinig eigen inbreng hebben. Bestaat ons 'zelf' nog wel? Of is dit enkel een mooie illusie? Zijn wij ons brein of een product van de samenleving, of is er nog ruimte voor iets eigens?

Het idee van een mens als een autonoom individu met een unieke en eigen identiteit van waaruit het leven tegemoet getreden wordt, staat onder druk. Aan de ene kant van het spectrum wordt identiteit door de neurowetenschappen veelal gereduceerd tot een brein met een aangeboren structuur die de voorkeuren en het karakter van de mens bepaalt. Aan de andere kant wordt het subject als speelbal van sociaal-culturele krachten gezien, waardoor wij worden gevormd of zelfs geconstrueerd. Hoe staat het subject met diens hoogstpersoonlijke identiteit te midden van deze interne en externe krachten? En mocht die verdrukt dreigen te raken, waarom zou het dan belangrijk zijn daar ruimte voor te bewaren? Je kunt je ook afvragen of onze identiteit niet juist in dat spanningsveld tot stand komt. In dat geval kan onze identiteit ook als een spiegel van de samenleving begrepen worden. Dan leert het bestuderen ervan ons niet alleen iets over onszelf, maar ook over de wereld waarin wij leven.

Een avond met Chantal Bax, Jan Derksen, Sandra Evers en Marc Slors. Voor de pauze een column van filosoof Chantal Bax. Daarna zullen Sandra Evers, Jan Derksen en Marc Slors een referaat houden over hoe zij in dit debat staan en waarom zij denken dat het belangrijk is om een eigen zelf met een eigen identiteit te kunnen (blijven) denken. Na de pauze gaan zij hierover met elkaar in gesprek.

Chantal Bax is verbonden aan de UvA en promoveerde op Subjectivity after Wittgenstein (2011). Jan Derksen is hoogleraar klinische psychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Van zijn hand verscheen onlangs Bevrijd de psychologie, uit de greep van de hersenmythe (2012). Sandra Evers is cultureel antropoloog en doet aan de VU onderzoek naar cultuuroverdracht en verandering. Zij leidt onder meer het in september gestarte onderzoeksprogramma Culturing Neuroscience: Self-representation, Mediation and Theory of Mind among Children and Adolescents in the Netherlands, Marc Slors is hoogleraar aan de Radboud Universiteit en mengde zich met Dat had je gedacht! Brein, bewustzijn en vrije wil in filosofisch perspectief (2012) in het brein- en vrije wil-debat

Moderatie: Lisa Doeland en Jeroen Rijnders

20:00 - 20:15 Column Chantal Bax

20:15 - 21:00 Referaten

21:15 - 22:00 Gesprek met Jan Derksen, Sandra Evers en Marc Slors

1757 / Laatst gewijzigd: 14-Nov-2012

Felix & Sofie

elke derde dinsdag van de maand

20 november 2012
Aanvang: 20.00 uur

Toegang: 3 euro

Felix Meritis
Keizersgracht 324
Amsterdam

Organisatie: Redactie Felix & Sofie


Boeken bij dit programma

Bestel ze on line en krijg ze voor €1,95 extra per zending thuisbezorgd.
(N.B.: Deze aanbieding geldt alleen binnen Nederland)


Aurelius Augustinus: Aan Simplicianus


Chantal Bax: Subjectivity After Wittgenstein


Desiree Berendsen e.a.: Een idee om voor te leven en te sterven


Geert Jan Blanken: Kierkegaard


Jan Derksen: Bevrijd de psychologie!


Ike Kamphof: Iedereen voyeur


Pierre Rosanvallon: Democratie en tegendemocratie


Jean-Jacques Rousseau: Emile


Arthur Schopenhauer: De wereld een hel


Marc Slors: Dat had je gedacht!


Tim Van den Hoff: Quarterlife crisis


Jeroen Venheste: De wijsheid van de roman