Alledaagse metaforen en idealistische jongeren

Felix & Sofie: dinsdag 15 december 2009

Beinvloeden metaforen ons beeld van de werkelijkheid?
En is het echt wel zo slecht gesteld met de jeugd van tegenwoordig?

Column door Marcel Zuijderland

De wondere wereld van de metaforen

“De prijs van het brood stijgt”. Op het eerste gezicht lijkt dit een doodgewone zin, maar het vreemd genoeg gaan prijzen niet "omhoog", ze worden meer. We zeggen dat ze omhoog gaan omdat we meer moeite moeten doen om een brood te betalen en dat komt gevoelsmatig overeen met stijgen, tegen de zwaartekracht ingaan. In hun klassieker Metaphors We Live By laten George Lakoff en Mark Johnson zien dat bijna elke zin die we uitspreken metaforen bevat. Blijkbaar maken we met onze taal de werkelijkheid spannender dan dat hij werkelijk is! Charles Forceville doet al decennia onderzoek naar de rol van metaforen en publiceerde onlangs Multimodal Metaphors, waar hij in het bijzonder beeldmetaforen in films en reclame onderzoekt. Wat kunnen we leren van het gebruik van metaforen over ons beeld van de werkelijkheid? Forceville is universitair docent bij de leerstoelgroep Mediastudies van de Universiteit van Amsterdam.
Interview: Hans Kennepohl.

Pauze: Hangt u vooral metaforisch 'aan de bar'

Het beste van de jeugd

Steeds vaker wordt bericht over jongeren die zich misdragen. Steeds vaker wordt opvoeding herleid tot het bijbrengen van normen en waarden. Wat de rol van idealen zou kunnen zijn, wordt dan verzwegen. Wijsgerig pedagoog Stijn Sieckelinck vertrekt in zijn proefschrift Het beste van de jeugd vanuit twee uitwassen van opvoeding en onderwijs: afstomping en radicalisering onder adolescenten. Ook al zijn ze tegengesteld aan elkaar, zou het kunnen dat beide symptomen zijn van een pedagogische cultuur die niet goed raad weet met idealen van jongeren?

**Zogenaamde radicale jongeren zijn eigenlijk jongeren met sterke idealen. Ze zijn bovendien politiek bewust en betrokken. Daar kan je wel degelijk wat mee aanvangen op school. Radicalisering wordt hier dus bestudeerd, niet alleen als probleem maar ook als een pedagogische kans voor burgerschapsvorming. Weg met het dominante veiligheidsperspectief (preventie, signaleren, interventie) dat nu al het onderzoek naar deze groep beheerst. Om de eenvoudige reden dat het de eerste inzet van de psychologie en de pedagogiek moet zijn het beste van de jeugd naar boven te halen.
Interview: Ellen ter Gast

Afsluiting: kijk uit voor de jongeren met idealen achter de bar

1296 / Laatst gewijzigd: 15-Dec-2009

Felix & Sofie

iedere derde dinsdag van de maand.

15 december 2009
Aanvang: vanaf 20.00 uur

Toegang: gratis

Felix Meritis
Keizersgracht 324
Amsterdam

Organisatie: Felix & Sofie is een initiatief van de Stichting An Sich, en wordt inhoudelijk en financieel ondersteund door hun donateurs, de VU Boekhandel, de uitgeverijen BoomSun en Ambo Anthos en de UvA.


Boeken bij dit programma

Bestel ze on line en krijg ze voor €1,95 extra per zending thuisbezorgd.
(N.B.: Deze aanbieding geldt alleen binnen Nederland)


Aristoteles: Retorica


Charles J. Forceville and Eduardo Urios-Aparisi: Multimodal Metaphor


Jürgen Habermas: Geloven en weten


Jürgen Habermas & Joseph Ratzinger: Dialectiek van de secularisering


Søren Kierkegaard & Thomasine Gyllembourg: Twee tijdperken - Een literaire recensie


George Lakoff & Mark Johnson: Metaphors we live by


Karel L. van der Leeuw: Confucianisme


Hans van Maanen: Goochelen met getallen


Avishai Margalit: Compromissen en rotte compromissen


Dubravka Mihalicek-Van Lingen: Filosofisch Kookboek


M. Onfray: Antihandboek voor de filosofie


Stijn Sieckelinck: Het beste van de jeugd


Frits Spangenberg & Martijn Lampert: De grenzeloze generatie


Rudi te Velde & Harm Goris (red.): Levensbeschouwelijke vorming