Geweld, Tragedie en de Blues

Felix & Sofie: dinsdag 17 februari 2009

Februari, de koudste maand van het jaar. Tijd voor de intense melancholie van de blues of de verschroeiende hitte van geweld. Nederlands jongste rijzende filosofische ster brengt een vernieuwende these over de culturele rol van de tragedie en een oudere Nederlandse ster neemt afscheid van zijn filosofische loopbaan met een doorwrochte studie over geweld.

20:00 Column en bluesmuziek door Wim Elzinga

20:15 Filosofie van de Blues - Tragiek van de tragedie

Niels van Poecke won met het boek De tragiek van de tragedie, over Nietzsche, Wagner en bluesmuziek de Pop Scriptie Prijs 2007. Hij schreef een verhandeling over het goed en het kwaad en alles wat daar tussen zit, geplaatst in de culturele context van de Europese, Amerikaanse en Afrikaanse muziekculturen. Vanavond komt u te weten waarom de levenskrachtige Afro-Amerikaanse bluesmuziek een wedergeboorte van de tragedie te noemen is. Hoe de blues de Afro-Amerikanen op de katoenplantages houvast gaf in de clash tussen de West-Afrikaanse en Amerikaanse cultuur en hoe bluesmuzikanten tragische dichters en tragische helden werden. Maar was dit een laatste stuiptrekking? Is sindsdien het tragische nog te bespeuren in onze cultuur? En wat heeft de tragedie ons (nog) te zeggen? Niels van Poecke is programmamaker bij Studium Generale aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Interview: Stijn Sieckelinck

21:00 Uithuilen aan de bar

21:15 Met alle geweld - Het magnum opus van Hans Achterhuis

Het is niet altijd pais en vree tussen mensen, geweld lijkt bij het menselijk leven te horen. Hans Achterhuis schreef bij de afsluiting van zijn professorale loopbaan zijn magnum opus, Met alle geweld. Hierin noemt hij de droom van algehele geweldloosheid ronduit gevaarlijk. Maar wat moeten we dan aan met geweld? Hoe houden we het binnen de perken? Vroeger, merkt Achterhuis op, dacht hij veel te gemakkelijk, instrumenteel, over geweld. Er was goed geweld en er was slecht geweld, afhankelijk van het doel - een visie die hij nu hartstochtelijk verwerpt. Achterhuis probeert alle mogelijke vormen van geweld - staatsgeweld, seksueel geweld, terroristisch geweld, oorlogsgeweld, huiselijk geweld - met elkaar in verband te brengen. Hij benadert het geweldsgebruik vanuit een zestal perspectieven: het doel-middeldenken ("heiligt het doel de middelen?"), het denken in "wij" en "zij", de zogenaamde mimetische begeerte en de strijd om erkenning, de spanning tussen moraal en politiek en de "dierlijke natuur van de mens". Hans Achterhuis (1942) is een van Nederlands bekendste filosofen, die in zijn boeken vaak kritisch in gaat op actuele problematiek. Interview: Jan Dirk Snel.

1107 / Laatst gewijzigd: 14-Feb-2009

Felix & Sofie

iedere derde dinsdag van de maand.

17 februari 2009
Aanvang: 20.00-22.30 uur

Toegang: gratis

Felix Meritis
Keizersgracht 324
Amsterdam

Organisatie: Felix & Sofie is een initiatief van de Stichting An Sich, en wordt inhoudelijk en financieel ondersteund door hun donateurs, Filosofie Magazine, de VU Boekhandel, de uitgeverijen BoomSun en Ambo Anthos en de UvA.


Boeken bij dit programma

Bestel ze on line en krijg ze voor €1,95 extra per zending thuisbezorgd.
(N.B.: Deze aanbieding geldt alleen binnen Nederland)


Hans Achterhuis: American Philosophy of Technology: The Empirical Turn


Hans Achterhuis: Het rijk van de schaarste


Hans Achterhuis: Utopie


Hans Achterhuis: Lof en troost van de filosofie


Hans Achterhuis e.a.: Hobbes


Antonio R. Damasio: Ik voel dus ik ben


J.H. Galjaard: De droom van mr. Ariyoshi


Mark Heirman: God is niet dood


Naomi Klein: No Logo


Yvonne Kroonenberg: Alleen de knor wordt niet gebruikt


Ton Lemaire: Claude Lévi-Strauss


Quentin Meillassoux: After Finitude


Jos de Mul: De domesticatie van het noodlot


Nietzsche: Over nut en nadeel van geschiedenis voor het leven


Niels van Poecke: De tragiek van de tragedie


Sir Karl Raimund Popper: De open samenleving en haar vijanden


Carl Schmitt: Het begrip politiek