overzicht van columns verschenen in 2002


Langs de filosofische leeslat

door Rinus VermuŽ

Rinus VermuŽ legt de opvattingen van Ian McEwan en Douwe Draaisma over de rol van de emoties bij het lezen van literatuur langs de filosofische leeslat van Ricoeur. Wordt de emotie nu vůůrondersteld bij het lezen, of komen de emoties pas los na het lezen? >>> (1 december 2002)


ĎHet broeikaseffect bestaatí desda het broeikaseffect bestaat.

door Rinus VermuŽ

Het blijft sappelen met de waarheid van sommige beweringen.
Neem nou de bewering ĎHet broeikaseffect bestaatí. De simpelste, en best bij de intuÔtie aansluitende waarheidstheorie zegt dat men deze zin maar hoeft te vergelijken met de feiten om te zien of hij waar is. Daarom heet deze waarheidstheorie ook wel de correspondentie-theorie van waarheid. Een beroemd voorbeeld van zoín theorie is Wittgensteins afbeeldingstheorie uit de Tractatus. >>> (1 november 2002)


De oorsprong van het postmodernisme

door Rinus VermuŽ

In de discussie over het nut van interdisciplinaire wetenschappen als Cultural Studies reageerde Renť Boomkens op Solange Leiboviciís opvatting over postmodernisme. Volgens Leibovici heeft het postmodernisme de grens tussen hoge en lage cultuur opgeheven, maar volgens Boomkens is het precies andersom: Ďde geleidelijke erosie van de grenzen tussen hoge en lage cultuur (zoals tussen columns en romans, tussen poŽzie en kindergedichten, tussen urinoirs en beeldhouwwerken, tussen fotoís en schilderijen, tussen Lucebert en Annie M.G. Schmidt, enz.) vormde een van de belangrijkste aanleidingen en motieven van het postmoderne denkení (De Groene, 6-4-2002).
Tja, denk ik dan, Boomkens is in de tijdgeest gekropen en ontdekte precies de causaliteit van de Weltgeschichte. Zou het nou echt zo gegaan zijn? >>> (1 oktober 2002)


Ich bin ein Kugelempfšnger

door Rinus VermuŽ

Geschokt was ik, op mijn rondjes over het land, luisterend naar de trekkerradio. Niet vanwege de bonken klei waarover ik stuiterde maar door het programma dat ik hoorde. In wat voor ongenuanceerde primitieve samenleving ben ik nu terechtgekomen? >>> (1 september 2002)


Mulisch promoveert tot God

door Rinus VermuŽ

Niet zelden ben ik bij bewustzijn gebracht op de vloer van een boekenzaak, pal voor de tafel waarop ís winkels hoogst genoteerde literatuur ligt uitgestald. Op mijn versufte vraag wat ik daar deed, antwoordde men mij steevast dat ik in slaap was gevallen tijdens het lezen van de nummer een van de literaire top tien. >>> (1 juni 2002)


Met Machiavelli of met jezelf naar de verkiezingen

door Rinus VermuŽ

Meer en meer draait het in de politiek om echtheid, authenticiteit, jezelf zijn. Waar zijn die bewonderde eigenschappen, waarvan Machiavelli schreef dat politici ze, al was het maar in schijn, moesten hebben? Niemand rept meer van barmhartigheid, betrouwbaarheid, menselijkheid, oprechtheid, godsdienstigheid. Nee, laat onze man maar zichzelf blijven! Volgens boze tongen was Koks aftreden vooral een symbolische daad die moest aantonen dat men nu een hoogsteigen authentieke morele keuze maakte en zich definitief distantieerde van het achterkamertjesimago. Nee, niet alleen de oppermatroos van de authenticiteit is zichzelf, ook paars kan er wat van. En heel Den Haag juichte. >>> (1 mei 2002)


Ontelbare opvattingen van vrijheid

door Rinus VermuŽ

De eerste toespraak van Bush na de aanslagen van 11 september stond bol van de simpele oneliners. Niet alleen omdat de flux de Bush een zin met een bijzin niet zonder stotteren kan verstouwen, maar ook omdat een aangeslagen volk geen wijdlopigheid verdraagt. Een van die oneliners is in mijn hoofd blijven rondzingen: Ďfreedom itself was attacked this morningí. Hij trok een gezicht alsof hij het over het nuttigen van een zoutje had, maar de vraag was natuurlijk: over welke vrijheid sprak Bush? >>> (1 april 2002)


De multiculturele monocultuur

door Rinus VermuŽ

Natuurlijk is het nooit in me opgekomen de multiculturele samenleving te verdedigen. Veel van mijn kennissen delen de overtuiging dat we in zoín samenleving leven, en nemen de seksuele, politieke en religieuze voorkeuren voor wat ze zijn: bijdragen aan de vele pogingen om Nederland niet alleen cultureel maar ook op ethisch vlak in dialoog en bij de tijd te houden. Mijn verdediging van de multiculturele samenleving zou hetzelfde zijn als mijn waarschuwing aan de vissen dat ze in het water zwemmen, en dat ze toch vooral niet moeten denken dat ze op de wal leven. >>> (1 februari 2002)


Zoek in het archief