Felix & Sofie op dinsdag 17 april 2018

Is dit nou seksuele vrijheid?

Seks is overal. Wer-ke-lijk-waar overal. En of je er nu horendol van wordt dat de lingerie- en jeansmodellen ongevraagd ontkleed het straatbeeld sieren, of dat je actievoert door meer zoenende mannenstellen op te hangen in de stad, iedereen heeft het erover.

Maar hoeveel grappen, gesprekken en debatten we ook over seks en seksualiteit hebben, seksuele vrijheid ligt ingewikkelder dan dat het lijkt: want leidt de liberalisering van seks wel tot seksuele vrijheid, of is ze een middel om ons te reguleren? Houden we ons misschien zoveel bezig met seks, dat we seksualiteit en intimiteit uit het oog verliezen? Gaan seksrobots de digitalisering van seksualiteit verder doorzetten?

Herbert Marcuse schreef in 1968 in One-dimensional Man dat onze maatschappij van toegankelijk en oningewikkeld genot ons in een staat van tevredenheid stelt die ons doet vergeten te fantaseren, te denken hoe het anders zou kunnen, en te bekritiseren. Vijftig jaar later is het lezen van Marcuse misschien nog wel relevanter: De voldoening die we halen uit het kijken van gratis internetporno, of het swipen van potentiele partners op tinder maakt ons minder behoeftig, terwijl het juist ook die behoefte, die hunkering is, waarvan uit de meest interessante creatieve oplossingen en nieuwe verbindingen ontstaan.

In 1976 publiceerde Michel Foucault het eerste deel van zijn Geschiedenis van de seksualiteit, waarin hij stelt dat onze behoefte om te praten over seks ook nog eens het resultaat is van disciplinerende machten: onze seksuele identiteiten, ontwikkeling en prestaties zijn een hele geschikte en efficiŽnte manier om de maatschappij gedetailleerd in kaart te brengen en ons bepaalde normen aan te leren over wat een normale seksuele ontwikkeling is en wat niet. Wat gewone seks is en wat niet. Wat gezonde seksuele fantasieŽn zijn en wat niet. Die normativiteit is goed terug te zien in ons taalgebruik rondom seks. Bijna alle uitspraken refereren in bepaalde mate aan prestaties: Ben je goed in bed? Houd je het lang vol? Masturbeer je vaak genoeg? Kom je wel ťcht goed klaar? Het seksuele domein is omgeven met normen.

Tijdens Felix & Sofie gaan we in gesprek over de manier waarop onze seksualiteit als machtsmiddel wordt ingezet, over wat seksualiteit en intimiteit eigenlijk met seks te maken hebben, en over lichamelijkheid en lichamelijk bewustzijn en de huid van seksrobots.

Hoogleraar publieksfilosofie en oud-Denker des Vaderlands Marli Huijer herleest in Beminnen. Nieuw licht op seksuele vrijheid (2018) Foucault's Geschiedenis van de seksualiteit en plaatst zijn gedachtegoed in deze tijd. Ze bevraagt de strijd voor de erkenning van steeds meer seksuele identiteiten en onze gewoonte om de waarheid over onze seksualiteit te willen spreken. Literatuurwetenschapper en schrijver Daan Borrel deed in Soms is liefde dit. Een brief over lichaam en verlangen (2018) een (zelf)onderzoek naar intimiteit in deze tijd, naar de betekenis van seksualiteit als we haar niet tot seks beperken en naar vrouwelijk verlangen. Zij vertelt over de taoÔstische opvatting dat seksualiteit een levensenergie is en vraagt zich af hoe we eindelijk het juk van het dualistische lichaam-geest denken van ons af kunnen leggen. Ten slotte gaat filosoof Janna van Grunsven in op het lichamelijk bewustzijn dat een grote rol speelt in seks en de manier waarop seksrobots deze lichamelijke intimiteit nabootsen.

Voertaal Nederlands

Programma

20.00 Inleiding door Sophie van Balen
20.10 Lezing Marli Huijer over disciplinerende macht en seksuele identiteiten
20.30 Lezing Daan Borrel over intimiteit en verlangens
20.45 Lezing Janna van Grunsven over seksueel belichaamd bewustzijn en robots.
21.00 Pauze
21.05 Panelgesprek en vragen uit het publiek
22.00 Einde

Sprekers

Marli Huijer (1955) is hoogleraar Publieksfilosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en promoveerde op het late werk van Foucault. Zij was van 2015 tot 2017 Denker des Vaderlands. Van haar hand verschenen onder meer Achterblijven. Een nieuwe filosofie voor een grenzeloze wereld en Discipline. Overleven in tijden van overvloed.

Daan Borrel (1990) studeerde literatuurwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam en is freelancejournaliste. Ze schrijft onder meer voor NRC Handelsblad, De Correspondent en Het Parool over cultuur en seksualiteit. In 2017 stelde ze met huisarts en seksuoloog Peter Leusink de bundel Dit gaat niet over seks samen.

Janna van Grunsven doet onderzoek naar de embodied, embedded, extended and enactive benaderingen van cognitie aan de TU Delft. Ze promoveerde aan de New School for Social Research in New York. Op dit moment werkt ze aan een project over empathie en autisme.

Programma en moderatie: Sophie van Balen

 



Felix & Sofie is een initiatief van de Stichting An Sich, en wordt inhoudelijk en financieel ondersteund door haar donateurs, de uitgeverijen BoomSUN en Ambo Anthos, en de Universiteit van Amsterdam. | Contactgegevens